<< Επιστροφή
 
ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΗ: ΕΝΑ ΑΘΛΗΜΑ ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ
   
 

Ένα άθλημα που γίνεται παγκόσμιο
Όσο κι αν θέλουμε να βλέπουμε περίπλοκα τα πράγματα, τελικά η ζωή είναι απλή.  Κι αυτή είναι ίσως η μαγεία της.  Ένας καθηγητής στη Μασαχουσέτη ήθελε να αθλούνται οι μαθητές του και το χειμώνα κι ανακάλυψε ένα άθλημα που ονομάστηκε μπάσκετ.  Έτσι απλά...

Ένας άλλος καθηγητής βρέθηκε από την Αμερική στη Γαλλία.  Μετέφερε τις εμπειρίες του, έδειξε αυτό το άθλημα στους Ευρωπαίους και τους... κατέκτησε.  Έτσι απλά...

Χρόνο με χρόνο όλο και περισσότεροι άνθρωποι ανακάλυπταν στο μπάσκετ χαρά, διασκέδαση, κοινωνικότητα, αλλά και πρακτικές που ακολουθούν στην καθημερινή τους ζωή         Ολοένα και μεγάλωνε ο κατάλογος των... μυημένων.  Των φίλων του αθλήματος που από διαφορετικά πόστα υπηρετούσαν κι εξακολουθούν αν υπηρετούν το μπάσκετ

Έτσι απλά το μπάσκετ έγινε τρόπος ζωής.  Μεγάλωσε, μπήκε σε επιστημονικές βάσεις, δημιούργησε το δικό του πεδίο δραστηριότητας στον παγκόσμιο, αλλά και στον ευρωπαϊκό χώρο, που στην προκειμένη περίπτωση θα μας απασχολήσει.  Καλά καλά δεν καταλάβαμε πώς έγινε κάτι τέτοιο.

Όσο κι αν γνωρίζουμε τους κανόνες που διέπουν το άθλημα, όσο κι αν παρακολουθούμε τα δρώμενα, η γνώση μας επί του αντικειμένου δε θα είναι ολοκληρωμένη αν δε γνωρίζουμε την ιστορία του.  Κι αυτήν την ιστορία, την ευρωπαϊκή ρότα του μπάσκετ, προσπαθήσαμε να καταγράψουμε.

Αποφύγαμε να μπούμε σε λεπτομέρειες που ίσως δεν έχουν πια τόση σημασία και που δεν αποκλείεται να κουράζουν τον απλό φίλαθλο.  Θελήσαμε να κάνουμε ένα γρήγορο "φλας μπακ". 

Μεγάλες Διοργανώσεις: Η Παγκόσμια Εξάπλωση του Αθλήματος
Δύο χρόνια μετά την ανακάλυψη του μπάσκετ από τον καθηγητή Τζέιμς Νέισμιθ η Ευρώπη έρχεται σε επαφή με το μπάσκετ.  Ήταν το 1893 όταν ο καθηγητής Ραϊντάουτ εγκαταστάθηκε στο Παρίσι.  Το Πανεπιστήμιο Σπρίνγκφιλντ δίνει τη σκυτάλη στο πανεπιστήμιο Φολί Μπεζερεσάν.  Έτσι απλά η "γηραιά" ήπειρος ανακαλύπτει ένα νέο άθλημα, που στη συνέχεια αποκτά εκατομμύρια φίλους.

Χρειάστηκε να περάσουν πολλά χρόνια για να οργανωθούν σε τέτοιο βαθμό οι παράγοντες του αθλήματος, ώστε να φτάσουμε σε ευρωπαϊκές διεθνείς συναντήσεις εθνικών ομάδων.  Η ιδέα... έπεσε στο τραπέζι το 1934 και τον επόμενο χρόνο έγινε το πρώτο πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα.  Το πρώτο... Ευρωμπάσκετ!

1935.  Στ' ανοιχτά γήπεδα της Γενεύης 10 ομάδες από την Ευρώπη διεκδίκησαν τον πρώτο τίτλο.  Η Λετονία τον κατέκτησε, εκμεταλλευόμενη τα σωματικά προσόντα των παικτών της.  Για την ιστορία, στο πρώτο Ευρωμπάσκετ πήραν μέρος ακόμα η Ισπανία, η Τσεχοσλοβακία, η Ελβετία, η Γαλλία, το Βέλγιο, η Ιταλία, η Βουλγαρία, η Ουγγαρία και η Ρουμανία.

Το 1936 στο Βερολίνο, στην τελευταία προπολεμική Ολυμπιάδα, το μπάσκετ είχε την τιμητική του.  Όχι μόνο γιατί 21 χώρες αγωνίστηκαν, όχι μόνο γιατί ήταν η παρθενική εμφάνιση του αθλήματος σε Ολυμπιακούς αγώνες, αλλά και γιατί εκεί στις εξέδρες των χωμάτινων γηπέδων ήταν ο δρ. Νέισμιθ, ο οποίος με δυσκολία πίστευε ότι το πνευματικό του παιδί μεγάλωσε τόσο πολύ.  Οι Αμερικανοί δε δυσκολεύτηκαν να πάρουν το χρυσό, ενώ πρώτη ευρωπαϊκή δύναμη (4η στην τελική κατάταξη) ήταν η Πολωνία.

Το νερό είχε μπει στ' αυλάκι.  Τον επόμενο χρόνο το Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα έγινε στη Ρίγα της Λετονίας.  Δύσκολο ταξίδι για τα δεδομένα της εποχής και μόλις οκτώ ομάδες βρήκαν το κουράγιο να δηλώσουν συμμετοχή.  Οι τρεις μάλιστα (Λετονία, Εσθονία, Λιθουανία) ήταν από εκεί κοντά.

Η διοργανώτρια και κάτοχος του τίτλου Λετονία ήταν το φαβορί, αλλά οι Λιθουανοί κέρδισαν τον τίτλο.  Μπορεί ο Ιταλός Φραντσεσκίνι να ήταν πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος με 49 πόντους, όμως ο Φρανκ Λουμπίνας αναδείχτηκε κορυφαίος παίκτης της εποχής.  Ο άσος της Λιθουανίας λεγόταν στην πραγματικότητα Φρανκ Λούμπιν και ήταν ο πρώτος παίκτης που άλλαξε υπηκοότητα!...

Επόμενος σταθμός το Κάουνας της Λιθουανίας.  Το 1939 διεξάγεται το 3ο Ευρωμπάσκετ.  Οι οικοδεσπότες Λιθουανοί με πέντε παίκτες που σπούδαζαν στην Αμερική δε δυσκολεύτηκαν να επαναλάβουν την προ διετίας επιτυχία τους.  Στα αξιοσημείωτα της διοργάνωσης ήταν: οι 32 πόντοι που πέτυχε ο Ιταλός Πασκουίνι, το πρώτο παιχνίδι που κρίθηκε στην παράταση (Ιταλία - Φινλανδία), και το αρνητικό ρεκόρ που έκανε η Φινλανδία στο ματς με την Εσθονία.  Έχασε με 19-1.

Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος αναγκάζει τους παίκτες να αφήσουν την πορτοκαλί μπάλα και να πάρουν το όπλο τους.  Αυτό το τραγικό τάιμ άουτ διαρκεί επτά χρόνια.  Το 1946 η Ευρώπη γλείφει τις πληγές της και αναζητά διασκέδαση μέσα στο μπάσκετ.  Η Γενεύη έχει δεχτεί τα λιγότερα πλήγματα και είναι η ιδανικότερη πόλη για το πενθήμερο χαράς.  Το 4ο Ευρωμπάσκετ θα γίνει εκεί με συμμετοχή 10 ομάδων.  Οι Ιταλοί κέρδισαν τις εντυπώσεις, αλλά έχασαν στον τελικό από την Τσεχοσλοβακία που πήρε και το χρυσό μετάλλιο.

Ένα χρόνο μετά η Πράγα φιλοξενεί όχι μόνο το 4ο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα, αλλά και τη μεγαλύτερη μέχρι τότε διοργάνωση, αφού στους αγώνες πήραν μέρος 14 εθνικές ομάδες.

Σπουδαίες μάχες, αλλά και άνισες μονομαχίες.  Η Γαλλία νίκησε 100-6 την Αυστρία και το Βέλγιο 114-11 την Αλβανία.  Το πρωτάθλημα κατέκτησε η Σοβιετική Ένωση, διάδοχος της Λετονίας και της Λιθουανίας.

Το 1948 το ενδιαφέρον στράφηκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες, που έγιναν στο Λονδίνο.  Η Γαλλία, εκμεταλλευόμενη το περίεργο σύστημα των αγώνων, έφτασε στον τελικό, όπου πάντως γνώρισε την συντριβή από τις ΗΠΑ(65-21).

Παράξενη η επόμενη χρονιά.  Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα στο Κάιρο δεν είναι και ό,τι πιο συνηθισμένο έχουμε γνωρίσει.  Η Αίγυπτος εκμεταλλεύτηκε την έδρα και κατέκτησε το τρόπαιο.  Η Ελλάδα έκανε την παρθενική της εμφάνιση τερματίζοντας τρίτη.  Αρχηγός της ο Φαίδων Ματθαίου.  Στους αγώνες - σκέτη αποτυχία - πήραν μέρος επτά ομάδες, από τις οποίες μόλις τέσσερις ήταν ευρωπαϊκές.

Ένα χρόνο μετά, στο Μπουένος Άιρες, γίνεται το 1ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα.  Πήραν μέρος τρεις ευρωπαϊκές ομάδες, η Γιουγκοσλαβία, η Ισπανία και η Γαλλία.

Στο Παρίσι το 1951 θα αποκατασταθεί η νομιμότητα!... Το Ευρωμπάσκετ γυρίζει στην ... Ευρώπη.  Από επτά, στην προηγούμενη διοργάνωση, οι ομάδες που μετέχουν γίνονται 17.  το ενδιαφέρον είναι τεράστιο, ειδικά στον τελικό, όπου η Σοβιετική Ένωση κέρδισε με 45-44 την Τσεχοσλοβακία.

Επιστροφή στις Ολυμπιάδες.  Το 1952 το Ελσίνκι διοργανώνει τους Ολυμπιακούς Αγώνες.  Οι δύο υπερδυνάμεις συναντήθηκαν για πρώτη φορά στον τελικό, με τους Σοβιετικούς να παίζουν ... κατενάτσιο και τους Αμερικανούς να κατακτούν τελικά το χρυσό.

Εκείνοι που άφησαν εποχή, πάντως, ήταν οι παίκτες της Ουρουγουάης οι οποίοι ... έδειραν όποιον βρήκαν μπροστά τους.  Μη εξαιρουμένων και των διαιτητών!... Σπάνια τελείωσαν αγώνα με πέντε παίκτες.

Η συνέχεια στη Μόσχα και το Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα.  Πολλά παράξενα έγιναν εκεί.  Για παράδειγμα, στον αγώνα Ισραήλ - Γιουγκοσλαβία οι δύο ομάδες δεν πέτυχαν καλάθι για ώρα προσπαθώντας να βγάλουν έξω από τη συνέχεια των αγώνων τους Βουλγάρους.  Το κανονικό ματς έληξε 55-55 και την τέταρτη παράταση οι "πλάβοι" νίκησαν με 57-55.  η Σοβιετική Ένωση νίκησε με 118-14 τη Δανία κι έγραψε ιστορία.  Αυτό όμως ήταν το λιγότερο για τους Σοβιετικούς, που κατέκτησαν την πρώτη θέση.

Στο Ρίο της Βραζιλίας το 1954 πραγματοποιήθηκε το 2ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα.  Ένα πρωτάθλημα... ανάπηρο, αφού για πολιτικούς λόγους δεν είχαν προσκληθεί οι χώρες του πάλαι ποτέ ανατολικού μπλοκ (Σοβιετική Ένωση, Ουγγαρία, Τσεχοσλοβακία) οι οποίες κατά σύμπτωση είχαν τερματίσει στην 1η, 2η και 4η θέση αντίστοιχα στο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα που έγινε το προηγούμενο έτος.

Τη θέση τους πήραν (μαζί με τη Γαλλία) το Ισραήλ και η Γιουγκοσλαβία, ομάδες που δεν ήταν ό,τι καλύτερο είχε να παρουσιάσει η ήπειρός μας.  Οι Γάλλοι τερμάτισαν τέταρτοι, ενώ την πρώτη θέση κατάκτησε η Αμερική, με δεύτερη διοργανώτρια Βραζιλία.

Ο γύρος του μπάσκετ συνεχίζεται.  Το 1995 η Βουδαπέστη φιλοξενεί 18 ομάδες που παίρνουν μέρος στο 9ο Ευρωμπάσκετ.  Οι Σοβιετικοί, οι οποίοι ως τότε είχαν 37 νίκες σερί, έμαθαν να χάνουν.  Οι Ούγγροι, εκμεταλλευόμενοι τον παράγοντα έδρα και τα στραβοπατήματα των Τσεχοσλοβάκων, πήραν την πρώτη θέση.

Στην Μελβούρνη το 1956 έγιναν οι Ολυμπιακοί αγώνες.  Η ομάδα των ΗΠΑ με επικεφαλής τον Μπιλ Ράσελ διέλυσε όποιον βρήκε στο πέρασμά της.  Στον τελικό νίκησε τη Σοβιετική Ένωση με 89-55.

Η Σοβιετική Ένωση επέστρεψε, δύο χρόνια μετά την αποτυχία της, στη Βουδαπέστη, στην κορυφή της Ευρώπης, στο 10ο Ευρωμπάσκετ που έγινε στη Σόφια της Βουλγαρίας.  Το δραματικότερο παιχνίδι όμως ήταν αυτό που έκρινε το χάλκινο μετάλλιο.  Η Τσεχοσλοβακία προηγήθηκε ένα λεπτό πριν τη λήξη με 80-73, αλλά οι Βούλγαροι με ένα σερί 9-0 νίκησαν με 82-80.

Το 1959 έγιναν δύο μεγάλες διοργανώσεις.  Τον Ιανουάριο στο Σαντιάγο της Χιλής έγινε το 3ο Μουντομπάσκετ, που πάντως είχε προκαθοριστεί να γίνει το 1958, αλλά οι διοργανωτές δεν πρόλαβαν να ετοιμάσουν το κλειστό "Εστάνδιο Ναθιονάλ".

Η παρουσία της Φαρμόζα έγινε η αιτία να παραιτηθεί η Κίνα και να μην παίξουν μαζί της Σοβιετική Ένωση και Βουλγαρία.  Η εποχή του ψυχρού πολέμου δεν άφησε ανεπηρέαστο το μπάσκετ.  Οι Σοβιετικοί του γίγαντα Γιαν Κρούμνις (2μ20) μηδενίστηκαν κι ο τίτλος πήγε στα χέρια της Βραζιλίας, ενώ οι Αμερικανοί τερμάτισαν στη δεύτερη θέση.

Στην Κωνσταντινούπολη το Μάιο του ίδιου χρόνου δεν υπήρχε Φορμόζα.  Υπήρξε, βέβαια, το Ιράν (!!!) αλλά δεν δημιούργησε αξεπέραστα προβλήματα - πολιτικής φύσεως - στους υπόλοιπους.

Η Σοβιετική Ένωση κυριάρχησε στο 110 Ευρωμπάσκετ, όπου έκαναν την εμφάνισή τους γνωστά ονόματα, όπως ο Ισραηλινός Ραλφ Κλάιν, ο μακαρίτης Ρόμπερ Μπισνέλ σαν κόουτς της Γαλλίας, ο Γιόπιζ Τζέρτζια και άλλοι.  Κυρίαρχος των αιθέρων και πάλι ήταν ο Σοβιετικός Γιαν Κρούμνις, ο οποίος δημιούργησε πρόβλημα (μαζί με το Γάλλο Λεφέβρ) αφού δε χωρούσαν στα κρεβάτια και οι διοργανωτές αναγκάστηκαν να φωνάξουν μαραγκό, που έφτιαξε ειδικά κρεβάτια για τους δύο γίγαντες των 2μ18.

Το 1960 έγινε στη Ρώμη η 17η Ολυμπιάδα.  Οι Αμερικανοί έκαναν έναν ευχάριστο περίπατο.  Τζέρι Λούκας, Όσκαρ Ρόμπερτσον, Γουόλτ Μπέλαμι, Τζέρι Ουέστ, ήταν μερικοί από τους πρωταγωνιστές εκείνης της ομάδας, η οποία είχε μέση παραγωγικότητα 104 πόντους.  Σκεφτείτε μόνο ότι νίκησαν τη δεύτερη Σοβιετική Ένωση με 81-57!...

Έχαναν στις Ολυμπιάδες αλλά κατακτούσαν τα Πανευρωπαϊκά Πρωταθλήματα οι Σοβιετικοί.  Το 1961 στο Βελιγράδι νίκησαν στον τελικό της Γιουγκοσλαβίας με 60-53.  Αξίζει να σημειώσουμε ότι ήταν η πρώτη φορά που... έκανε την εμφάνισή του σπόνσορας.  Το εργοστάσιο "Πρέτις" ζήτησε να δώσει από μια βέσπα στους πέντε καλύτερους παίκτες της διοργάνωσης, αλλά η ΦΙΜΠΑ δεν το επέτρεψε!...

Στο Ρίο έγινε (λόγω άρνησης των Φιλιππίνων) το 1963 το 4ο Μουντομπάσκετ.  Ο πρόεδρος της βραζιλιάνικης ομοσπονδίας Ραπόζο είπε "θα νιώσω καλύτερα αν κερδίσει η Βραζιλία τον τίτλο" κι ο λόγος του έγινε πράξη.  Βοήθησαν και οι έξαλλοι οπαδοί.  Παραλίγο να χάσει από κροτίδα το μάτι του ο Αλεξάντερ Γκομέλσκι.  Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα!...

Η Γιουγκοσλαβία του Ραντιβόι Κόρατς τερμάτισε δεύτερη, η Σοβιετική Ένωση Τρίτη και οι ΗΠΑ μόλις την τέταρτη θέση.

Τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου στο Βρότσλαβ της Πολωνίας η Σοβιετική Ένωση δεν είχε αντίπαλο στα μέτρα της.  Κέρδισε δια περιπάτου το χρυσό.  Οι αγώνες του 13ου Ευρωμπάσκετ έγιναν στην επιβλητική "Λούντοβα Αρένα" - παλιότερα είχε χρησιμοποιηθεί ως τεράστιος κινηματογράφος - χωρητικότητας 10.000 θεατών.

Μεταφορά στο Τόκιο όπου μετά από 12 μήνες έγινε η 18η Ολυμπιάδα.  Οι ΗΠΑ με τους Μπιλ Μπράντλεϊ (μετέπειτα γερουσιαστής), Τζιμ Μπαρνς, Τζο Κάλντγουελ, Τζορτζ Γουίλσον και άλλους, δεν αντιμετώπισαν σπουδαία προβλήματα.  Σκληρότερο καρύδι για όλους η Γιουγκοσλαβία, που έχασε 69-61, αλλά στη συνέχεια ατύχησε (σ.σ.: τερμάτισε μόλις 7η).

Αν κάτι έμεινε απ΄ αυτή την Ολυμπιάδα ήταν το Περού.  Στην πεντάδα είχε τέσσερα αδέλφια (Ρικάρντο Ραούλ, Λουίς και Ενρίκε Ντουάρτε)!!!  Κάτι σαν οικογενειακή επιχείρηση...

Το 14ο Ευρωμπάσκετ έγινε το 1965 στη Μόσχα και την Τιφλίδα.  Οι Γιουγκοσλάβοι είχαν και πάλι "ζεστό" τον Ραντιβόι Κόρατς (πρώτος σκόρερ με 195 πόντους), αλλά η "αλεπού" του πάγκου, ο αξιότιμος κύριος Γκομέλσκι, βρήκε τρόπο να τον σταματήσει κι η Σοβιετική Ένωση πρόσθεσε άλλον έναν τίτλο στο ενεργητικό της.  Στον τελικό νίκησε τους "πλάβι" με 58-49.

Το 1966 θα έπρεπε να είχε γίνει το 5ο  Παγκόσμιο Πρωτάθλημα, αλλά οι εκλογές στην Ουρουγουάη ανέβαλαν για ένα χρόνο τους αγώνες.  Μάη μήνα έγιναν οι αγώνες, αλλά το θερμόμετρο ήταν κάτω από το μηδέν.  Επιστρατεύτηκαν σόμπες, κουβέρτες, παλτά κι οι αγώνες έγιναν.  Έστω κι αν κάποιοι στην προσπάθειά τους να ζεσταθούν έφευγαν μεθυσμένοι από το γήπεδο από το πολύ ρούμι!...

Η Σοβιετική Ένωση με το Σεργκέι Μπέλοφ στις τάξεις της και μόλις μια ήττα παθητικό (από τους Αμερικανούς) τερμάτισε πρώτη.  Δεύτερη η Γιουγκοσλαβία.  Στην πρωταθλήτρια απονεμήθηκε το πρώτο κύπελλο "Τζέιμς Νέισμιθ", που σήμερα βρίσκεται στο Σπρίνγκφιλντ της Μασαχουσέτης.

Από την Ουρουγουάη στο Τάμπερε της Φινλανδίας.  Εκεί έγινε, τέσσερις μήνες μετά, το 15ο Ευρωμπάσκετ.  Ο νικητής γνωστός εκ των προτέρων.  Η Σοβιετική Ένωση που βρήκε, όχι πολυβόλο αλλά, τον Πολιβόντα, ένα θηρίο ύψους 2μ15.

Οι ... Ανατολικοί κυριάρχησαν, καταλαμβάνοντας τις πέντε πρώτες θέσεις (Σοβιετική Ένωση, Τσεχοσλοβακία, Πολωνία, Βουλγαρία, Ρουμανία).  Η Ελλάδα πήρε τη 12η θέση, αλλά είχε στις τάξεις της τον πρώτο σκόρερ της διοργάνωσης, τον Γιώργο Κολοκυθά, ο οποίος σημείωσε 236 πόντους.

Ούτε η ένταση λόγω απαρτχάιντ λύγισε τους Αμερικανούς που στο Μεξικό Σίτι το 1968 κατέκτησαν έναν ακόμα τίτλο σε Ολυμπιάδα.

Οι έγχρωμοι Αμερικανοί σπρίντερ Τομ Σμιθ και Τζον Κάρλος (χρυσό και χάλκινο μετάλλιο στα 200 μέτρα) αποβλήθηκαν από την Ολυμπιακή ομάδα λόγω του ότι στο βάθρο ύψωσαν τη γροθιά τους κάνοντας έτσι χαιρετισμό της "Μαύρης Δύναμης".  Ο Λιου Άλσιντορ (γνωστός αργότερα ως Καρίμ Αμπντούλ Τζαμπάρ) προτίμησε να μην πάει καθόλου στο Μεξικό.  Ο Τζο Τζο Ουάιτ και η παρέα του όμως ανακάλυψαν το κενό του κι οι Αμερικανοί νίκησαν στον τελικό τη Γιουγκοσλαβία (εκτός των "παλιών" Κόρατς - Ντανέου, έκαναν την εμφάνισή τους ο Τσόσιτς, ο Σκάνσι και άλλοι άσοι της επόμενης γενιάς) με 65-50.

Στη Νάπολι το 1969 οι Σοβιετικοί είδαν να σπάει το σερί νικών (55-0) που είχαν, από τους Γιουγκοσλάβους, οι οποίοι στ πρόσωπο του Κρέζιμιρ Τσόσιτς βρήκαν το διάδοχο του αδικοχαμένου Κόρατς (σκοτώθηκε τον προηγούμενο χρόνο σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα).

Οι μεγάλες ομάδες δεν χάνουν ποτέ δύο φορές σε τέσσερις μέρες κι έτσι η Σοβιετική Ένωση νίκησε με 81-72 στον τελικό τη Γιουγκοσλαβία και κατέκτησε τον τίτλο.

Μενεγκίν, Λιουκ, Μπουσκατό, Ζίντεκ, Γιούργκεβιτς (ο ιπτάμενος Πολωνός), ήταν μερικά από τα αστέρια που ανέτειλαν στο 16ο Ευρωμπάσκετ.

Η μεγάλη των "πλάβι" σχολή περνά στην επίθεση.  Το 1970, σε οικείο έδαφος, στη Λουμπλιάνα, κατακτά το 6ο Μουντομπάσκετ, με ηγέτες τους Τσόσιτς, Τζέρτζια και Ντανέου.

Στ' αξιοσημείωτα της διοργάνωσης το δώρο του Τίτο (μια γιουγκοσλάβικη σημαία με το χρυσό αστέρι) στον Γουίλιαμ Τζόουνς, Γ.Γ της ΦΙΜΠΑ΄.

Ο Τσόσιτς ήταν και το 1971, στο Έσεν της τότε Δυτικής Γερμανίας, ο κορυφαίος παίκτης της διοργάνωσης.  Η πρωταθλήτρια κόσμου όμως έχασε από την πρωταθλήτρια Ευρώπης Σοβιετική Ένωση με 69-64 στον τελικό.  Έτσι το Ευρωμπάσκετ έμελλε για 8η συνεχή φορά να βαφτεί ... κόκκινο.

Ένα χρόνο μετά η Δυτική Γερμανία είναι και πάλι το κέντρο του (αθλητικού) κόσμου.  Ο τελικός της 20ής Ολυμπιάδας του Μονάχου πέρασε στην ιστορία, αφού τρία δευτερόλεπτα πριν από τη λήξη με δύο βολές ο Νταγκ Κόλινς έδωσε το προβάδισμα στις ΗΠΑ (50-49) για πρώτη φορά στον τελικό με τη Σοβιετική Ένωση.

Οι Σοβιετικοί έκαναν μια πάσα απελπισίας, ο κόσμος μπήκε να πανηγυρίσει, αλλά ο Βραζιλιάνος διαιτητής Ριγκέτο είδε ότι απέμεινε ένα δευτερόλεπτο.  Ο Γουίλιαμ Τζόουνς διέταξε να επιστρέψει στα 3΄΄ το χρονόμετρο.  Ο Κοντράσιν έριξε στη μάχη τον Εντέσκο - πρώην παίκτη χάντμπολ - για να κάνει πάσα στο Μπέλοφ.  Ο Σεργκέι πήρε όντως την μπάλα κι ευστόχησε (51-50), σταματώντας έτσι το σερί των 62 νικών των Αμερικανών!

Τρεις φορές οι Σοβιετικοί νικούσαν τους Γιουγκοσλάβους σε τελικούς Ευρωμπάσκετ.  Στη Βαρκελώνη όμως, το 1973,ήρθε η ώρα των "πλάβι" να χαμογελάσουν.  Ο Νόβοσελ με εκτεταμένη ανανέωση και τους Κιτσάνοβις, Νταλιμπάγκιτς, Σλάβνιτς, να δίνουν άλλο χρώμα στην ομάδα του, κατάφερε να οδηγήσει  τη Γιουγκοσλαβία στην κορυφή της Ευρώπης.

Για να γίνει αυτό χρειάστηκε να νικήσουν στον τελικό τη διοργανώτρια Ισπανία (εύκολη υπόθεση αφού ο Νταλιμπάγκιτς σταμάτησε τον Μπράμπεντερ) με 78-67.     

Η Σοβιετική Ένωση βρέθηκε και πάλι στον αφρό το 1974.  Στο Σαν Χουάν του Πουέρτο Ρίκο, νίκησε τον καθοριστικό αγώνα στις ΗΠΑ με 105-94 (ο Μπέλοφ πέτυχε 29 πόντους σ΄ εκείνο το παιχνίδι) και κατέκτησε το 7ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα.  Δεύτερη η Γιουγκοσλαβία που νωρίτερα είχε νικήσει με 82-79 τους μετέπειτα πρωταθλητές κόσμου.

Οι Γιουγκοσλάβοι όμως πήραν εκδίκηση τον επόμενο χρόνο.  Στο Βελιγράδι, μπροστά σε 7.000 θεατές, οι "πλάβι" νίκησαν με 90-84 τους Σοβιετικούς.  Τρομερός ο Κιτσάνοβιτς, ο οποίος αν και έπαιξε τραυματίας (ο γιατρός του είχε απαγορεύσει τη συμμετοχή) πέτυχε 22 πόντους.

Πρώτος σκόρερ στο 19ο Ευρωμπάσκετ ήταν ο Βούλγαρος Γκολομέεφ με 160 πόντους.

Το 1976 το Μόντρεαλ είχε την τιμητική του.  Διεξάγεται η 21η Ολυμπιάδα.  Οι Αμερικανοί είχαν ετοιμαστεί καλά για να πάρουν την εκδίκησή τους από τους Σοβιετικούς, αλλά οι Γιουγκοσλάβοι ... μπήκαν σφήνα.  Έφτασαν αυτοί στον τελικό όπου όμως παραδόθηκαν αμαχητί (95-74) στην παρέα των Άντριαν Ντάντλεϊ, Τέιτ Άρμστρονγκ, Κένι Καρ, Σκοτ Μέι κ.α.

Σημαντικό στοιχείο εκείνης της Ολυμπιάδας ήταν η παραίτηση του Γουίλιαμ Τζόουνς.  Τη θέση του ως Γ.Γ. της ΦΙΜΠΑ πήρε ο Μπόρισλαβ Στάνκοβιτς.

Το 20ό Ευρωμπάσκετ έγινε το 1977 στη Λιέγη.  Το ζευγάρι του τελικού ήταν και πάλι Γιουγκοσλαβία - Σοβιετική Ένωση.  Οι "πλάβι" με τον "προφέσορα" Άτσα Νίκολιτς στον πάγκο νίκησαν με 74-61 την παρέα των Τκατσένκο, Μίσκιν, Μπελοστένι και των άλλων.  Ο Ολλανδός Κες Ακέρμπουκ (πρώτος σκόρερ με 187 πόντους), ο Γάλλος Εβρέ Ντιμπουισόν, ο Ισραηλινός Μίκι Μπέργκοβιτς και ο Τσεχοσλοβάκος Κρόπιλακ ήταν μερικοί από τους παίκτες που ξεχώρισαν στο τουρνουά.

Ίδιο ζευγάρι είχαμε και στον τελικό του 8ου Μουντομπάσκετ που έγινε ένα χρόνο μετά στη Μανίλα.  Οι Γιουγκοσλάβοι, με τον Ντελίμπασιτς να κερδίζει τον τίτλο του MVP της διοργάνωσης, νίκησαν τη Σοβιετική Ένωση (Ερέμιν, Γιοβάισα, Τκατσένκο) με 82-81 στον τελικό.  Τρίτη ήταν η Βραζιλία του Όσκαρ Σμιντ, ενώ οι ΗΠΑ τερμάτισαν στην Πέμπτη θέση.  Η ομάδα που παρέταξαν έμοιαζε με ... ιεραποστολή, αφού όλοι τους ήταν μέλη της θρησκευτικής οργάνωσης "Athlets in action"!

Μετά από οκτώ ολόκληρα χρόνια η Σοβιετική Ένωση ανέβηκε στο ψηλότερο σκαλί της Ευρώπης.  Το 1979 στο Τορίνο ήταν η νικήτρια του 21ου Ευρωμπάσκετ.

Αν κάτι όμως έμεινε από εκείνο το Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα, ήταν η καταπληκτική εμφάνιση των Ισραηλινών που κατέλαβαν τη δεύτερη θέση.  Πρώτος σκόρερ του τουρνουά με μέσο όρο 22,4 πόντους αναδείχτηκε ο Μίκι Μπέργκοβιτς.

Το 1980 στη Μόσχα έγινε η 22η Ολυμπιάδα.  Κι αυτή... μισή, λόγω πολιτικών διαφορών.  Οι Αμερικανοί μποϊκοτάρισαν τους αγώνες κι έτσι ο τίτλος πήγε σε ... ευρωπαϊκά χέρια.

Η Γιουγκοσλαβία με κόουτς τον Ράνκο Ζεράβιτσα και μια στρατιά αστέρων (Κνέγκο, Γέρκοφ, Σλάβνιτς, Νταλιμπάγκιτς, Ντελίμπασιτς, Τσόσιτς, Κιτσάνοβιτς, κ.τ.λ) νίκησε στον τελικό την Ιταλία των Μαρτζοράτι - Μενεγκίν με 86-77 και πήρε το χρυσό.

Στα σημαντικότερα γεγονότα της εποχής, ο ορισμός του Σεργκέι Μπέλοφ, ως τελευταίου λαμπαδηδρόμου.  Ο σούπερ σταρ του σοβιετικού μπάσκετ άναψε τη φλόγα στο στάδιο Λένιν.

Ένα χρόνο μετά, στην Πράγα, οι Σοβιετικοί χωρίς τον Μπέλοφ, αλλά με τον Βάλντις Βάλτερς ανατέλλοντα αστέρα, νίκησαν τη Γιουγκοσλαβία με 84-67 στον τελικό και πήραν άλλο ένα πρωτάθλημα Ευρώπης.

Πολυτιμότερος παίκτης του τουρνουά αναδείχτηκε ο Ισπανός Χουάν Αντόνιο Κορμπαλάν.

Μεταφορά στο Κάλι της Κολομβίας και το 9ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1982.  Πρωταγωνιστές των αγώνων η... ζέστη και η υγρασία, που δυσκόλεψαν τις προσπάθειες των παικτών.

Νικήτρια η Σοβιετική Ένωση- με τον γίγαντα Άρβιντας Σαμπόνις να κάνει την πρώτη του εμφάνιση σε ηλικία 17 ετών - η οποία στον ημιτελικό γύρο έπαιξε με αναπληρωματικούς στο ματς με τις ΗΠΑ, για να χάσει και να βγάλει έξω από τον τελικό τη Γιουγκοσλαβία.  Το πείραμα πέτυχε αφού στον τελικό οι Σοβιετικοί νίκησαν με 95-94 τους Αμερικανούς. Το σουτ του Ράιβερς στα τελευταία δευτερόλεπτα δεν βρήκε το στόχο του.

Το 1983 η καρδιά του μπάσκετ χτυπά στη Ναντ της Γαλλίας.  Εκεί έγινε το 23ο Ευρωμπάσκετ, που κατέκτησε η Ιταλία νικώντας με 105-96 την Ισπανία στον τελικό.

Σημειώστε τα τρομακτικά επεισόδια στον αγώνα Ιταλίας - Γιουγκοσλαβίας (ο Γκρμπόβιτς τράβηξε ... ψαλίδι), το ντεμπούτο του Ντράζεν Πέτροβιτς, τις εξαιρετικές εμφανίσεις των Σαν Επιφάνιο, Χιμένεθ, Φερνάντο Μαρτίν και κυρίως ότι πρώτος σκόρερ της διοργάνωσης ήταν ο Νίκος Γκάλης με 231 πόντους.

Σειρά για Ολυμπιάδα, το 1984 στο Λος Άντζελες.  Και τι Ολυμπιάδα!  Οι Αμερικανοί δεν είχαν αντίπαλο.  Και πώς να έχουν δηλαδή... Μάικλ Τζόρνταν, Πατ Γιούιν, Κρις Μάλιν, Άλβιν Ρόμπερτσον κι ο κατάλογος της παρέας του Μπόμπι Νάιτ δεν τελειώνει.

Στον τελικό νίκησαν την Ισπανία με 96-65.  Δυσκολότερος αντίπαλος η Γερμανία του Σρεμπφ.  Στην τέταρτη θέση κατατάχθηκε ο Καναδάς τους Γκρεγκ Γουίλτζερ.

Το άστρο του Ντράζεν Πέτροβιτς (πρώτος σκόρερ με 201 πόντους) έλαμψε στο 24ο Ευρωμπάσκετ της Στουτγάρδης το 1985, αλλά οι Γιουγκοσλάβοι τερμάτισαν μόλις στην 7η θέση.

Στον τελικό η Σοβιετική Ένωση διέλυσε την Τσεχοσλοβακία (120 - 89).  Μπρουναμόντι, Τζάμσι, Χομίτσιους, Σιμπίλιο, Μπράμπεντες, ήταν μερικοί από τους άσους που ξεχώρισαν.

Το 1986 έγινε στη Μαδρίτη το 10ο Μουντομπάσκετ.  Συνήθως, στη μνήμη μας μένουν οι τελικοί, αλλά ο ημιτελικός ανάμεσα στη Σοβιετική Ένωση και την Γιουγκοσλαβία είναι πραγματικά αξέχαστος.

Έμεναν 50'' και οι Γιουγκοσλάβοι ήταν μπροστά με 9 πόντους.  Τιχονένκο, Σαμπόνις και Βάλτερς βομβάρδισαν με τρίποντα το αντίπαλο καλάθι, στέλνοντας τις δύο ομάδες στην παράταση, όπου οι Σοβιετικοί επικράτησαν με 91-90.

Κι ο τελικός πάντως δεν πήγε πίσω.  Οι Αμερικανοί (ατραξιόν ο ... νάνος Μπογκς, σούπερ οι Σεϊκέλι, Σμιθ, Ρόμπινσον) νίκησαν με 87-85, ενώ ο Βάλτερς αστόχησε στην εκπνοή.  Πρώτος σκόρερ ο Νίκος Γκάλης!
Το 1987 είναι η χρονιά ορόσημο για το ελληνικό μπάσκετ.  Στην Αθήνα έγινε το θαύμα και στις 14 Ιουνίου η Ελλάδα ανακηρύχθηκε πρωταθλήτρια Ευρώπης, νικώντας στον τελικό τη Σοβιετική Ένωση με 103-101 στην παράταση, χάρη σε δυο εύστοχες βολές του Αργύρη Καμπούρη.  Πρώτος σκόρερ - ποιος άλλος; - ο Νίκος Γκάλης με 296 πόντους.

Η Σεούλ το 1988 φιλοξένησε την 24η Ολυμπιάδα και μαζί το... θαύμα της φύσης.  Ο Αρβίντας Σαμπόνις ήταν ο μεγάλος πρωταγωνιστής.  Ήταν αυτός που οδήγησε τη Σοβιετική Ένωση (των Μαρτσουλιόνις, Βολκόφ, Σοκ, Τιχονένκο, Γκομπόροφ) στην κατάκτηση του χρυσού μεταλλίου.  Στον τελικό οι Σοβιετικοί νίκησαν τους Γιουγκοσλάβους με 76-63, ενώ νωρίτερα είχαν αποκλείσει στον ημιτελικό τις ΗΠΑ με 82-76.

Το 1989 έγινε στο Ζάγκρεμπ το 26ο Ευρωμπάσκετ.  Εκεί η μεγάλη των "πλάβι" σχολή ήταν ασυναγώνιστη.  Με τον Ντράζεν Πέτροβιτς να τους καθοδηγεί, οι Γιουγκοσλάβοι κατέκτησαν το τρόπαιο κερδίζοντας στον τελικό με 98-77 στην Ελλάδα, που για δεύτερο συνεχόμενο Ευρωμπάσκετ έκανε την Ευρώπη να παραμιλά, αποκλείοντας στον ημιτελικό τη Σοβιετική Ένωση με 81-80 χάρη σ΄ ένα τρίποντο του Φάνη Χριστοδούλου

Τα "τρομερά παιδιά" ... χτύπησαν και στο Μπουένος Άιρες τον επόμενο χρόνο.  Με περίπατο η παρέα των Κούκοτς, Πέτροβιτς, Ντίβατς, Ράτζα, Πάσπαλι δεν είχε αντίπαλο στα μέτρα της.  Στον τελικό νίκησαν τη Σοβιετική Ένωση, που έπαιξε χωρίς τους Λιθουανούς, με 92-75.  Η ομάδα των ΗΠΑ με επικεφαλής τον Αλόνζο Μούρνιγκ κατέλαβε την τρίτη θέση νικώντας στην παράσταση το Πουέρτο Ρίκο με 107-105.  Η Ελλάδα με πολύ καλή εμφάνιση τερμάτισε έκτη.

Η τελευταία εμφάνιση της Γιουγκοσλαβίας το 1991 στο 27ο Ευρωμπάσκετ της Ρώμης, δεν μπορούσε παρά να είναι πετυχημένη.  Έστω και χωρίς τον Πέτροβιτς, έφτασε χωρίς να συναντήσει ιδιαίτερα προβλήματα στον τελικό όπου νίκησε τη διοργανώτρια Ιταλία με 88-73.

Στη Βαρκελώνη το 1992 κανείς δεν ενδιαφέρθηκε για το ποιος θα κατακτήσει το χρυσό στην Ολυμπιάδα.  Ο νικητής ήταν γνωστός εκ των προτέρων.

Η ομάδα των ΗΠΑ ονομάστηκε "Ντριμ Τιμ".  Το γιατί δε θέλει προσπάθεια να το καταλάβετε.  Μάτζικ Τζόνσον, Τζόρνταν, Γιούιν, Ρόμπινσον, Ντρέξλερ, Μπερντ, Πίπεν, Μαλόουν, Στόκτον, Μπάρκλεϊ, Μάλιν και Λέτνερ.  Δέος και μόνο στην ανάγνωση των ονομάτων της αναμφίβολα καλύτερης ομάδας όλων των εποχών.

Στον τελικό νίκησε τη Λιθουανία του Σαμπόνις με 127-76!!!

Στο μικρό τελικό η Κροατία νίκησε με 75-74 την Κοινοπολιτεία.

Ο χωρισμός της Σοβιετικής Ένωσης και της Γιουγκοσλαβίας δημιούργησε νέο "στάτους" στο χώρο του ευρωπαϊκού μπάσκετ.  Στο Μόναχο, πάντως, το 1993, η Γερμανία ήταν αυτή που έκανε την έκπληξη κερδίζοντας στον τελικό τη Ρωσία με 71-70 (χάρη σε καλάθι και φάουλ του Βελπ δύο δευτερόλεπτα πριν τη λήξη) και μαζί το χρυσό.

Η Γερμανία των Βελπ, Χάρνις, Μπένκε, Γκναντ, δεν είχε ανάλογη πορεία στη συνέχεια.  Αντίθετα η Ρωσία του Μπέλοφ, η Κροατία του Κούκοτς, Κόμαζετς, Βράνκοβιτς (σ.σ.: τερμάτισε Τρίτη) και η Ελλάδα (τερμάτισε 4η) είχαν συνέχεια...

Το 1994 έγινε στο Τορόντο του Καναδά το 12ο Μουντομπάσκετ.  Η "Ντριμ Τιμ 2" μπορεί να μην είχε την αίγλη της πρώτης ομάδας όνειρο, αλλά χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα πήρε το χρυσό νικώντας τους Ρώσους με 137-91.  Σακίλ Ο' Νιλ, Μίλερ, Πράις, ήταν κάποιοι από τους πολλούς αστέρες της ομάδας των ΗΠΑ.

Η Κροατία κατέλαβε την τρίτη θέση νικώντας την Ελλάδα με 78-60 στον μικρό τελικό.  Η Εθνική μας έκανε και πάλι το χρέος της.  Δεν πρόδωσε ποτέ!...

Η Αθήνα είχε και πάλι την τιμητική της το 1995.  διοργάνωσε το 29ο Ευρωμπάσκετ, που κατέκτησαν οι Γιουγκοσλάβοι.  Ντανίλοβιτς, Ντίβατς, Ομπράντοβιτς, Πάσπαλι, Σάβιτς... μερικοί από τους πολλούς άσους που είχε στο μανίκι του ο Ίβκοβιτς.

Στον τελικό οι Γιουγκοσλάβοι νίκησαν με 96-90 τους Λιθουανούς, παρά τη μεγάλη εμφάνιση των Σαμπόνις - Μαρτσουλιόνις.

Η Κροατία κατέλαβε την τρίτη θέση, νικώντας, όπως και στο Τορόντο, την Ελλάδα με 73-68.  Αυτές οι τέσσερις χώρες έκλεισαν ... θέση για την Ολυμπιάδα της Ατλάντα 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     
    Αρχή σελίδας   
 
 

LEONARDO DA VINCI - TRAINING FOR LIFE