<< Επιστροφή
 
ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ BASKETBALL
 
Διοίκηση και Οργάνωση
     
 

Το μπάσκετ με καρότσι έχει τεράστια ανάπτυξη τα τελευταία 20 χρόνια. Η συμμετοχή των αθλητών με ειδικές ανάγκες, τόσο αυτών με νευοροφυσιολογικές βλάβες όσο κι αυτών με την ελάχιστη σωματική αναπηρία στα κάτω άκρα επέκτειναν το φάσμα των υποψήφιων παικτών. Αυτή η ανάπτυξη ήταν δυνατή εξαιτίας του γεγονότος ότι η διεθνής κοινότητα της καλαθοσφαίρισης με καρότσι αντιπροσωπευόταν εκείνη την εποχή από το ειδικό τμήμα μπάσκετ με καρότσι του ISMGF, η οποία και δημιούργησε το υπάρχον σύστημα αξιολόγησης το 1982.
Από τη μεριά των αθλημάτων υψηλού επιπέδου, αυτός ο κανονισμός επέτρεψε τη συμμετοχή περισσότερων παικτών, την οργάνωση περισσότερων διοργανώσεων με μεγαλύτερες προκλήσεις. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία πολλών καινοτομιών και υψηλότερου επιπέδου εμφανίσεων από τους παίκτες. Απ' αυτή την άποψη, το μπάσκετ με καρότσι ακολουθεί τη λογική και τις αρχές όλων των αθλημάτων υψηλού επιπέδου.

Πού είναι οι διαφορές στο επίπεδο ανάμεσα στην καλαθοσφαίριση με καρότσι και στην καλαθοσφαίριση για αρτιμελή άτομα;
Υπάρχει μια εμφανής διαφορά από το μπάσκετ των αρτιμελών. Το υπάρχον σύστημα κατηγοριοποίησης επιτρέπει τη συμμετοχή αθλητών με σοβαρή σωματική αναπηρία στους αγώνες καλαθοσφαίρισης με καρότσι. Αξίζει να αναφέρουμε τις βασικές αρχές για να εξηγήσουμε τη χρησιμότητα του υπάρχοντος συστήματος κατηγοριοποίησης:

  • Το σώμα από μόνο του δεν κάνει τον αθλητή αλλά οι πνευματικές ικανότητές του. Οι σωματικοί περιορισμοί δεν θα πρέπει να αποκλείουν όσους διακατέχονται από αθλητικό πνεύμα και οι οποίοι είχαν αρχικά ανακαλύψει αυτό το άθλημα.
  • Το μπάσκετ με καρότσι είναι το μοναδικό άθλημα το οποίο μπορεί να παιχτεί σε υψηλό επίπεδο από αθλητές με κακώσεις στο νωτιαίο μυελό.
  • Η συμμετοχή στους αγώνες περισσότερων ατόμων με διανοητικά προβλήματα θεωρείται από την IWBF πιο σημαντική από την επιδίωξη των ομάδων για τη νίκη. Η επάρκεια ειδικών ικανοτήτων των παικτών με διαφορετικά λειτουργικά προφίλ αναδεικνύει τη μοναδικότητα της καλαθόσφαιρας με καρότσι. Επιπρόσθετα, το σύστημα εκφράζει και υποστηρίζει την ενότητα μεταξύ όλων των παικτών ως ανθρωπιστικό αγαθό.

Ποιος είναι ο σκοπός του αθλήματος;
Πρώτα απ' όλα να επιτρέπει στα άτομα με ειδικές ανάγκες να αισθανθούν τον ενθουσιασμό από μια εμφάνιση σε υψηλό επίπεδο και να αναπτύξουν την ατομικότητά τους. Υπάρχουν όμως και πολλά θετικά δευτερεύοντα οφέλη. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι εμφανίσεις υψηλού επιπέδου των αθλητών με ειδικές ανάγκες έχουν ένα τρομακτικά θετικό αντίκτυπο στην ατομικότητα αυτών των ανθρώπων και στη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ ατόμων με ειδικές ανάγκες και μη. Τα αθλήματα υψηλού επιπέδου μπορούν να δημιουργήσουν παίκτες - πρότυπα, οι οποίοι θα μπορέσουν να ενθαρρύνουν περισσότερα άτομα με ειδικές ανάγκες να συμμετάσχουν στο άθλημά τους. Βλέποντας το θέμα από την πλευρά των χωρών, θα πρέπει να είναι αναμενόμενο ότι οι παίκτες που ζουν νέες εμπειρίες σε διεθνές επίπεδο βοηθούν στο να βελτιωθεί η ποιότητα του εθνικού προγράμματος. Οι εθνικοί οργανισμοί επενδύουν πολλά χρήματα γι' αυτό το σκοπό.

Η πραγματική εικόνα των εθνικών προγραμμάτων για τα αθλήματα των αναπήρων
Ο αριθμός των συμμετεχόντων σε αθλήματα για ανάπηρους και στο μπάσκετ με καρότσι είναι πάρα πολύ μικρός. Οι υπάρχουσες ομάδες μπορεί να... γερνούν, ωστόσο συνεχίζουν να επιδεικνύουν υψηλό επίπεδο εμφανίσεων. Οι αθλητές των Εθνικών Ομάδων επιστρατεύονται σε πολλές χώρες μόνο από τις λίγες ενεργές ομάδες. Δεν υπάρχει ένα σύστημα το οποίο περιλαμβάνει πιο αδύναμες ομάδες, ενώ ανάλογο αποτελεσματικό πρόγραμμα για νέους υπάρχει σπάνια. Στις περισσότερες χώρες αυτά τα προγράμμα δεν είναι ευρέως διαδεδομένα. Συνήθως υπάρχουν μόνο στις μεγάλες πόλεις.
Ένας αρχάριος παίκτης αντιμετωπίζει ένα αξεπέραστα υψηλό επίπεδο, εάν αποφασίσει να συμμετέχει στις προπονήσεις μιας εκ των λίγων ομάδων που υπάρχουν. Μόνο οι αρχάριοι που είναι χαρισματικοί και οι οποίοι ζουν κοντά σε μια τέτοια ομάδα, έχουν την ευκαιρία να αρχίσουν να παίζουν.
Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι γι' αυτή την αδυναμία στην ανάπτυξη του αθλήματος:

  • Στην πλεονότητά τους τα εθνικά προγράμματα δεν αναπτύσσονταν σε επίπεδο λαϊκής βάσης. Οι λίγοι παίκτες και οι ομάδες δεν σκέφτηκαν να δημιουργήσουν ένα δυνατό οργανισμό ο οποίος θα παρέχει ευκαιρίες σ' όλη τη χώρα με πολλές ομάδες να αγωνίζονται σε εθνικές κατηγορίες, αλλά ξεκίνησαν δημιουργώντας την Εθνική Ομάδα και την πρώτη εθνική κατηγορία. Μια σωστή αθλητική τακτική δεν είναι δυνατό να χτιστεί από την κορυφή αλλά από τα θεμέλια.
    Η... επιστράτευση νέων παικτών είναι μια πολύ δύσκολη πρόκληση. Τα άτομα που έχουν πρόσφατα τραυματιστεί βρίσκονται ψυχολογικά σε πολύ δύσκολη θέση για να αντέξουν τους περιορισμούς και τις απώλειες. Είναι ακόμα πιο δύσκολο να διδάξεις ένα άθλημα σ' ένα άτομο που αισθάνεται μειονεκτικά, είναι ανήσυχο και υποφέρει από το τραύμα της αναπηρίας.

Η συστηματική... προσέλκυση νέων αθλητών ή ανάπτυξη εφαρμόζεται μόνο σε λίγες χώρες. Κι αν οι αγωνιστικές ευκαιρίες δεν είναι κατάλληλες στο επίπεδο των νέων παικτών, οι λίγοι που έχουν ενθαρρυνθεί θα τα παρατήσουν μετά από λίγο καιρό.

Τι πρέπει να γίνει;
Οι Εθνικές Ομοσπονδίες πρέπει να ξεκινήσουν ένα σωστά δομημένο πρόγραμμα ανάπτυξης το οποίο και θα παρέχει τις απαραίτητες αγωνιστικές ευκαιρίες στο επίπεδο της κοινωνίας και θα βοηθήσει στη γεφύρωση του χάσματος ανάμεσα στα ιατρικά κέντρα αποκατάστασης και στα κοινωνικά προγράμματα.
Τα αναπτυξιακά προγράμματα χρειάζονται καταρτισμένους προπονητές και συμβούλους. Είναι γεγονός ότι στο παρελθόν, κυρίως οι παίκτες προσηλυτίζουν νέους παίκτες. Η ευκαιρία που έχουν οι παλιοί αθλητές να γευτούν την εμπειρία της ενότητας και της αλληλεγγύης με άτομα που έχουν πρόσφατα τραυματιστεί, μπορεί να τους δώσει μεγάλη ικανοποίηση και να επεκτείνει την καριέρα τους με ένα μοναδικό τρόπο.
Οι έμπειροι αθλητές έχουν τις καλύτερες προϋποθέσεις μαζί με μερικούς από τους καταρτισμένους προπονητές να γίνουν πετυχημένοι σύμβουλοι. Σ' αυτή την περίπτωση ένας αθλητής μπορεί να προσφέρει την πιο αποτελεσματική ψυχολογική και εκπαιδευτική βοήθεια σ' έναν αρχάριο. Με αυτόν τον τρόπο, μπορούν να υπηρετήσουν το άθλημά τους πιο αποτελεσματικά.
Τα κοινωνικά προγράμματα πρέπει να επικεντρωθούν στην αυτοεξυπηρέτηση. Αυτό σημαίνει ότι εκτός από τις αθλητικές ευκαιρίες, δίνουν συμβουλές και ενθαρρύνουν τους νέους στο πώς να σχεδιάζουν τις καθημερινές τους δραστηριότητες. Τα προσφερόμενα προγράμματα είναι σχεδιασμένα με τέτοιο τρόπο ώστε να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή και μέσα απ' αυτή να επιτρέπουν στους περισσότερους να γευτούν την επιτυχία με μια ομάδα, αλλά και την προσωπική ικανοποίηση της επιτυχίας.
Τα προγράμματα αυτά μπορούν να αποτελέσουν αποτελεσματική διέξοδο σε κοινωνικό επίπεδο, είναι ο καλύτερος τρόπος βοήθειας στην πρόοδο αποκατάστασης των ατόμων με σοβαρά κινητικά προβλήματα και των παικτών εκείνων που έχουν τη θέληση να ξεκινήσουν μια αθλητική καριέρα. Τα αθλήματα υψηλού επιπέδου θα πρέπει να οργανωθούν με βάση τα κοινωνικά προγράμματα. Μόνος ένας από τους 20 αθλητές ίσως να ενδιαφερθεί να ασχοληθεί συστηματικά και για μεγάλο χρονικό διάστημα με τις προπονήσεις και τις διοργανώσεις.
Το ενδιαφέρον των ατόμων είναι διαφορετικό και μεταξύ των αθλημάτων υψηλού επιπέδου και των ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων υπάρχει ένα μεγάλο πεδίο για να οργανωθούν ερασιτεχνικά αθλήματα. Η Γερμανία πλησιάζει σ' αυτό το μοντέλο. 150 ομάδες αγωνίζονται σε ένα σωστά δομημένο σύστημα. Ξεκινώντας με πολλές περιφερειακές κατηγορίες χαμηλού επιπέδου, τέσσερις κατηγορίες έχτισαν μια πυραμίδα με ιεραρχική σειρά στην κορυφή της οποίας βρίσκεται η πρώτη εθνική κατηγορία. Μολαταύτα, το υπάρχον σύστημα θα μπορούσε να είναι πιο αποτελεσματικό, εάν ο τρόπος προσέλκυσης νέων αθλητών ήταν σοβαρότερο ζήτημα για τους συλλόγους και τις Εθνικές Ομοσπονδίες. Η Γερμανία, για παράδειγμα, θα πρέπει να έχει τουλάχιστον 300 ομάδες.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ:
Οι πτυχιούχοι καθηγητές Φυσικής Αγωγής και οι προπονητές που γνωρίζουν την αδυναμία των εθνικών προγραμμάτων θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη ένας ισχυρού αθλητικού οικοδομήματος και να οργανώσουν ένα αποτελεσματικό πρόγραμμα προσέλκυσης νέων αθλητών.
Από μια άποψη, αυτό θα έφερνε τις Εθνικές Ομοσπονδίες σε θέση να μπορούν να βοηθήσουν στη δύσκολη διαδικασία της αποκατάστασης ατόμων που έχουν εκ γενετής κινητικά προβλήματα σύμφωνα με τις αρχές της καλαθοσφαίρισης με καρότσι. Από την άλλη, το σωστά δομημένο εθνικό πρόγραμμα θα γινόταν ωφέλιμο μακροπρόθεσμα και για να γίνει προσέλκυση αθλητών υψηλού επιπέδου όσο και για να βελτιωθεί το αγωνιστικό επίπεδο της Εθνικής ομάδας.
Η ειδική ψυχολογική κατάσταση των προσφάτως τραυματισμένων ατόμων χρειάζεται ειδικά μέσα, με μεγάλη εμπλοκή έμπειρων αθλητών με ειδικές ανάγκες στα προγράμματα προσέλκυσης, ώστε μακροπρόθεσμα τα υψηλού επιπέδου αθλήματα να ευημερούν. Χωρίς ένα σωστό σύστημα κατηγοριοποίησης που θα επιτρέπει τη συμμετοχή των υψηλού επιπέδου αθλητών με πιο σοβαρά σωματικά προβλήματα αναπηρίας σε διεθνές επίπεδο κι ένα ενεργό πρόγραμμα προσέκλυσης με καταρτισμένους προπονητές και συμβούλους, μόνο ένα μικρό ποσοστό θα απολαύσει τα οφέλη της ενεργής αθλητικής συμμετοχής.
Η ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ των έμπειρων παικτών και των αρχάριων και η ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ των περισσότερο και λιγότερο σωματικά ανάπηρων παικτών πρέπει να γίνει η πολιτική όχι μόνο για όλους τους εθνικούς και διεθνείς οργανισμούς μπάσκετ με καρότσι, αλλά και για όλους τους άλλους οργανισμούς αθλημάτων για άτομα με ειδικές ανάγκες.

     
    Αρχή σελίδας   

 

 

 

LEONARDO DA VINCI - TRAINING FOR LIFE