<< Επιστροφή
 
ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ BASKETBALL
 
Η στατιστική στο μπάσκετ
     
 

Η στατιστική είναι η επιστήμη, που ταξινομεί και επεξεργάζεται στοιχεία, με σκοπό να εξαχθούν συμπεράσματα γενικότερης ισχύος.
Αυτός είναι ο ορισμός που δίνουν τα μαθηματικά βιβλία και οι εγκυκλοπαίδειες, οι οποίες συμπληρώνουν ότι όταν λέμε "στοιχεία" εννοούμε "αριθμητικά δεδομένα" και όταν λέμε "να εξαχθούν συμπεράσματα" εννοούμε "να αναζητήσουμε σχέσεις μεταξύ αυτών των αριθμητικών δεδομένων".


Η Χρησιμότητα της Στατιστικής
Ας δούμε ένα απλό παράδειγμα των όσων είπαμε στην εισαγωγή. Ένας παίκτης σουτάρει κατά τη διάρκεια του ματς και αστοχεί. Τι θα πούμε; Θα συμπεράνουμε ότι αυτός ο παίκτης δεν ξέρει να σουτάρει και χάνει όλα τα σουτ; Θα πούμε ότι αυτός ο παίκτης χάνει κάποια σουτ; Ή θα πούμε ότι αυτός ο παίκτης χάνει πολύ σπάνια, τα σουτ;

Ότι και να πούμε θα είναι λάθος εάν δεν έχουμε μελετήσει πρώτα τι έχει κάνει στο ματς ο παίκτης και δεν είναι δυνατό να γνωρίζουμε τις επιδόσεις του και σε προηγούμενα ματς. Αν για παράδειγμα, στα τελευταία 100 σουτ που έχει κάνει, έχει πετύχει τα 74% και το συμπέρασμα αυτό, το περιγράφει ο ορισμός της στατιστικής ως "συμπέρασμα γενικότερης ισχύος". Η διαδικασία της συλλογής των πληροφοριών που σχετίζονται με τα σουτ του παίκτη, η ταξινόμησή τους σε εύστοχα και άστοχα και η μαθηματική πράξη (74 εύστοχα / 100 συνολικά) x 100 = 74% είναι αυτό που περιγράφει ο ορισμός με τον όρο: "ταξινομεί και επεξεργάζεται".

Είναι λοιπόν σαφές ότι υπάρχει μια επιστήμη, η οποία είναι σε θέση να δώσει μερικά συμπεράσματα, αρκεί να χρησιμοποιηθούν τα εργαλεία της σωστά από τους ειδικούς και να μελετηθούν τα δεδομένα με ακρίβεια. Αν προσπαθήσουμε να εξάγουμε συμπεράσματα, με δεδομένα που δε σχετίζονται ορθά με το αντικείμενο, θα καταλήξουμε σε αδιέξοδα. Για παράδειγμα αν πούμε ότι "όλοι οι οδηγοί που είναι υπαίτιοι ατυχημάτων στην εθνική οδό πίνουν νερό" αυτό είναι ένα δεδομένο αλλά δε σχετίζεται με το αντικείμενο. Αν το χρησιμοποιήσουμε και συμπεράνουμε ότι "το νερό είναι μια από τις αιτίες που δημιουργούνται ατυχήματα" το πιο πιθανό είναι να γελάσουν όλοι μαζί μας. Άρα τα εργαλεία και τα δεδομένα πρέπει να χρησιμοποιούνται σωστά.

Ένα παράδειγμα όπου ο προπονητής κάνει αστραπιαία χρήση της στατιστικής, πολύ γνωστό σε όλους, είναι όταν στα τελευταία δευτερόλεπτα του αγώνα χρειάζεται να ανακοπεί η επίθεση της αντίπαλης ομάδας και για να επιτευχθεί αυτό πρέπει να γίνει φάουλ σε κάποιον αντίπαλο παίκτη. Σε ποιόν; Σε αυτόν που κατά τη διάρκεια του αγώνα είναι άστοχος στις ελεύθερες βολές. Γιατί; Γιατί θα τις χάσει, θα πάρει την μπάλα (η ομάδα του προπονητή) και θα προσπαθήσει να σκοράρει, τη στιγμή μάλιστα κατά την οποία η αντίπαλη ομάδα είχε κατοχή της μπάλας και πιθανόν να σκόραρε. Άρα η στατιστική είναι χρήσιμη στον προπονητή κατά τη διάρκεια του αγώνα.

Ας δούμε γιατί η στατιστική είναι χρήσιμη και κατά τη διάρκεια της προπόνησης. Ο προπονητής συγκρίνει τη διαφορά Α΄ και Β΄ ημιχρόνου, μελετάει την ευστοχία των παικτών του, το πλήθος των rebound που διεκδικήθηκαν σε σχέση με αυτά που κερδήθηκαν και βέβαια τα αντίστοιχα στοιχεία των αντιπάλων. Με βάση τα στοιχεία αυτά δουλεύει προς την κατεύθυνση της βελτίωσης των ποσοστών και της μείωσης των λαθών. Είναι σαφές ότι κάθε φορά που η ομάδα του έχει την κατοχή της μπάλας αυτή πρέπει να μετατραπεί σε καλάθι, ενώ η κατοχή του αντιπάλου πρέπει να οδηγηθεί σε άστοχο σουτ ή λάθος.

Ακόμη, ο προπονητής μελετά τη στατιστική της ομάδας που θα αντιμετωπίσει την επόμενη εβδομάδα και ψάχνει τις αδυναμίες της και τα ισχυρά της σημεία.

Οι διαιτητές φροντίζουν να ελέγχουν την εφαρμογή των κανονισμών και να επιβάλλουν τις ποινές. Η γραμματεία φροντίζει να καταγράφει το σκορ που κρίνει την έκβαση του αγώνα και τα φάουλ καθενός παίκτη, που συνολικά δεν πρέπει να ξεπερνούν τα τέσσερα. Όλα τα άλλα απαραίτητα στοιχεία (όχι για τη διεξαγωγή του αγώνα), δεν είναι αρμοδιότητα της γραμματείας. Η ομάδα χρειάζεται άλλα δύο εργαλεία, που θα βοηθήσουν τον προπονητή μετά τον αγώνα να μελετήσει και να βελτιώσει τις επιδόσεις της: το video του αγώνα, που θα δείξει το "πώς" και τα στατιστικά του αγώνα που θα του δείξουν το "πόσο".

Αυτά τα στατιστικά του αγώνα τα συστηματοποίησαν οι αμερικάνοι. Σταδιακά εισήγαγαν μεγέθη όπως τα rebound, οι assist, τα κλεψίματα, τα λάθη, τα κοψίματα (τάπες) και βεβαίως, πριν από όλα, τα άστοχα σουτ.
Τέλος, ο χρόνος παραμονής του παίκτη στον αγώνα έκλεισε τον κύκλο των πρωτογενών στατιστικών στοιχείων. Από εκεί και πέρα όλα τα συμπεράσματα είναι προϊόντα όλων των παραπάνω μεγεθών και τέτοια προϊόντα είναι προφανώς τα ποσοστά ευστοχίας, οι επιθέσεις που μπορεί να εκδηλώσει μια ομάδα, ο δείκτης αξιολόγησης TENDEX, τα αποτελέσματα μιας μαθηματικής φόρμουλας όπου υπολογίζεται ο χρόνος συμμετοχής του αθλητή, το άθροισμα των rebound, τα ποσοστά ευστοχίας του και τα λάθη του για να "βγει" το τελικό νούμερο.

Ο τρόπος με τον οποίο τηρείται η στατιστική φαίνεται απλός αλλά στην πραγματικότητα είναι πολύπλοκος. Τα πρώτα χρόνια στην Αμερική και μετά στην Ευρώπη, ο βοηθός του προπονητή ή κάποιος παίκτης καθόταν στον πάγκο με χαρτί και μολύβι και κρατούσε σημειώσεις. Σήμερα, ένα μικρό δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών εγκαθίσταται στον αγωνιστικό χώρο και ειδικευμένα επιτελεία 6-8 ατόμων περιγράφουν τις φάσεις και καταχωρούν τα στοιχεία και για τις δύο ομάδες. Στην οθόνη του υπολογιστή τους σχηματίζονται οι σωστοί πίνακες οι οποίοι σιγά-σιγά γεμίζουν με νούμερα. Στο ημίχρονο και στη λήξη, οι πίνακες αυτοί τυπώνονται και δίνονται στον προπονητή, ενώ κατά τη διάρκεια του αγώνα βλέπουν τις οθόνες των υπολογιστών οι δημοσιογράφοι μέσω μόνιτορς που είναι εγκατεστημένα στα έδρανά τους.

Στις τηλεοπτικές μεταδόσεις το δίκτυο αυτό των υπολογιστών συνδέεται με το αυτοκίνητο των εξωτερικών υπολογιστών μέσω ειδικού εξοπλισμού, όπου ο σκηνοθέτης της κάλυψης του αγώνα αποφασίζει πότε θα προβάλλει τα στοιχεία που του προτείνει η στατιστική υπηρεσία. Αυτά τα προτεινόμενα στοιχεία, εκτός από το σκορ και το χρονόμετρο που είναι απαραίτητα για την παρακολούθηση των αγώνων, περιλαμβάνουν συνήθως μεγέθη που στη δεδομένη στιγμή παίζουν σημαντικό ρόλο. Για παράδειγμα βλέπουμε έναν παίκτη να βάζει τρίποντα το ένα μετά το άλλο και αναρωτιόμαστε σε πόσα σουτ ευστόχησε. Λέει ο παρουσιαστής του αγώνα ότι μία ομάδα κάνει λάθη και η άλλη χάνει τα σουτ το ένα μετά το άλλο και μια κάρτα με αυτά τα ομαδικά στοιχεία μας βοηθάει να κατανοήσουμε.

     
    Αρχή σελίδας   

 

 

 

LEONARDO DA VINCI - TRAINING FOR LIFE